Ánh sáng nhiều, bóng tối sẽ ít đi

Ánh sáng nhiều, bóng tối sẽ ít đi

Đối diện nguy hiểm, cám dỗ

Tháng 5/2021, tôi và phóng viên S.Q được giao điều tra vụ việc khai thác cát trái phép ở sông Lục Nam tại khu vực giáp ranh giữa thôn Đầm, xã Phượng Sơn và thôn Hòa Mục, xã Mỹ An, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang). Trước đó, theo nguồn tin được cung cấp, chúng tôi hình dung đây là nhóm đối tượng hoạt động có tổ chức, ngang nhiên khai thác cát trái phép giữa ban ngày.

Phóng viên tiếp cận hiện trường vụ khai thác cát trái phép tại khu vực thôn Đầm, xã Phượng Sơn.

Từ khi nhận nhiệm vụ, tôi và đồng nghiệp đã bàn bạc, thống nhất phương pháp làm việc và cách tiếp cận sao cho bảo đảm an toàn cho mình, người cung cấp thông tin và công việc đạt kết quả tốt nhất. Tới điểm hẹn thôn Đầm, chúng tôi được một thanh niên dẫn lối đi tắt ra bến sông để tránh tai mắt của chủ tàu. Dù vậy, suốt quá trình tiếp cận hiện trường, chúng tôi bị một người đàn ông mặc quần áo rằn ri đi giày cao cổ theo dõi.

Tránh nguy hiểm, chúng tôi phải đi vòng hơn 10 km sang bờ sông đối diện thuộc thôn Hòa Mục, tiếp cận tàu cuốc gần hơn để ghi hình. Thời điểm đó, thôn Hòa Mục vừa áp dụng biện pháp cách ly y tế, cấm người lạ ra vào để phòng dịch Covid-19 nhưng đối tượng trên và đồng bọn vẫn ngang nhiên xuất hiện, tiếp cận chúng tôi đòi “nói chuyện”, xin số điện thoại. Rất may, cùng lúc đó lực lượng chức năng địa phương và người dân đang làm nhiệm vụ đưa các trường hợp F1 trong thôn đi cách ly tập trung nên chúng tôi đã rút ra an toàn.

Làm việc với Công an huyện Lục Ngạn, chúng tôi mới biết, kẻ theo sát mình là đối tượng nghiện ma túy, có nhiều tiền án, được chủ tàu hút cát thuê bảo vệ và cảnh giới. Điều lạ là trong khi tác nghiệp, không hiểu sao chủ tàu cát lại có số điện thoại và liên tục gọi cho phóng viên hẹn gặp để “thương lượng”. Người này còn xin số tài khoản để chuyển tiền “bồi dưỡng” mong bỏ qua sự việc nhưng chúng tôi đã từ chối.

Trước đó, khi cùng đồng nghiệp thực hiện loạt bài điều tra về tình trạng san lấp mặt bằng, lấn chiếm đất nông nghiệp trái phép tại thị trấn Tây Yên Tử (Sơn Động), chúng tôi cũng bị người trong cuộc tiếp cận hòng để bỏ qua sự vụ nhưng đã bị từ chối. Đây là hai trong số rất nhiều khó khăn, cám dỗ mà phóng viên gặp phải.

Những điều day dứt

Là phóng viên theo dõi mảng kinh tế nên tôi được phân công viết bài điều tra trong một số lĩnh vực. Nhiều bài điều tra sau khi đăng báo, tôi và đồng nghiệp bị một số đối tượng liên quan hù dọa, thách thức. Thậm chí có đơn vị liên quan tới sai phạm còn gửi công văn đến cơ quan “tố tội” phóng viên song với những chứng cứ xác thực thông qua các bài điều tra được đăng tải, tôi và đồng nghiệp đều được bảo vệ.

Qua những lần tác nghiệp điều tra cho thấy hiểu biết pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế. Ví như vụ tranh chấp rừng và đất lâm nghiệp giữa người dân và Công ty TNHH hai thành viên Lâm nghiệp Yên Thế (phản ánh qua chuyên đề “Tranh chấp đất rừng tại Công ty Lâm nghiệp Yên Thế”, đăng báo Bắc Giang năm 2020), nhiều hộ dân tự ý chiếm đất vì cho rằng phía doanh nghiệp quá nhiều đất còn mình thì không.

Có hộ nhận giao khoán trồng rừng dài hạn nhưng lại tưởng được giao quyền sử dụng đất cho mình nên đã bị kẻ xấu kích động, khiến khiếu kiện kéo dài. Cùng đó, tình trạng bất chấp pháp luật của các đối tượng khai thác khoáng sản, phá rừng, lấn chiếm đất công… vẫn chưa được xử lý triệt để.

Tâm sự về viết bài điều tra, Nhà báo Trần Đức, Phó Tổng Biên tập Báo Bắc Giang từng nói với tôi một câu giàu hình ảnh: “Ánh sáng nhiều, bóng tối sẽ ít đi”. Dù còn nhiều khó khăn, trở ngại song chúng tôi luôn tâm niệm phải vượt qua khó khăn, cám dỗ để đưa nhiều sai phạm ra ánh sáng, góp phần để đời sống xã hội tốt đẹp hơn.

Bài, ảnh: Thế Đại